توکن‌های غیرقابل تعویض (NFT) موجب هم‌راستا شدن فضای دیجیتال، وب ۲.۰ و نسل نسبتاً جدید اینترنت یا همان وب ۳.۰ شده‌اند. با افزایش ورود شرکت‌های مختلف به بازار NFT، محبوبیت این توکن‌ها در فضای خرده‌فروشی، بیشتر شده است. این توکن‌های دیجیتال که روی بلاکچین ذخیره می‌شوند، نمود هنر دیجیتال یا توکن‌سازی دارایی‌های دنیای واقعی‌اند. در حال حاضر، بیشتر توکن‌های NFT شامل هنر دیجیتال، کلکسیون‌ها، عکاسی، آهنگ‌ها و فایل‌های صوتی و حتی کارت‌های تجاری ورزشی می‌شوند.

قبل از توکن‌سازی، هنر دیجیتال یا تصاویر موجود در اینترنت، غیرانحصاری یا قابل تعویض بودند؛ یعنی هر شخصی می‌تواند با کلیک راست و ذخیره فایل از طریق اینترنت، آن‌ها را دانلود کند.

توکن‌های NFT کالاها را منحصربه‌فرد می‌کنند؛ یعنی اگرچه هرکس می‌تواند با دانلود یا گرفتن اسکرین‌شات به آن‌ها دسترسی داشته باشد، نمی‌توان افراد دیگر را به عنوان «مالک» توکن در نظر گرفت. در واقع افراد، گواهی مالکیت توکن‌های NFT را می‌خرند، نه خود آن‌ها را. برخلاف بیت‌کوین و ارزهای دیجیتال دیگر که ارزش هر واحد آن‌ها یکسان است و می‌توان یک ارز را با ارز دیگری مبادله کرد، توکن‌های غیرقابل تعویض در نوع خود یکتا هستند و ارزش هر توکن با دیگری تفاوت دارد.

بیشتر بخوانید: NFT چیست و چه کاربردی دارد

ارزش‌ بازار NFT و چشم‌انداز آن

بر اساس گزارش سالانه ارزش‌گذاری بازار NFT که چینالیسیس (Chainalysis) ارائه کرد، ارزش این بازار در سال ۲۰۲۱، به میزان ۴۱ میلیارد دلار بود. همچنین بر اساس این گزارش، در سال ۲۰۲۱، کاربران حداقل ۲۶/۹ میلیارد دلار ارز دیجیتال را به قراردادهای ERC-721 و ERC-1155 ارسال کرده‌اند که دو نوع قرارداد هوشمند اتریوم مرتبط با بازارها و مجموعه‌هایNFT هستند.

پیش‌بینی بانک سرمایه‌گذاری جفریس (Jefferies) درباره بازار NFT

کوین‌دسک (CoinDesk) پیش‌بینی بانک جفریس درباره بازار NFT را منتشر کرد که زیرنظر گروهی از تحلیلگران به رهبری استفانی ویسینک تهیه شده است. این بانک، سرمایه بالقوه بازار NFT را برای سال ۲۰۲۲ تا ۳۵ میلیارد دلار و برای سال ۲۰۲۵، بیش از ۸۰ میلیارد دلار تخمین می‌زند.

بازار NFT به علت حضور افراد مشهور و چهره‌های بانفوذی که هرروزه به آن می‌پیوندد، از نظر سرمایه بازار، رشد ویژه‌ای داشته و برای ارزش آن در آینده پیش‌بینی‌های بسیار مثبتی شده است. یکی از عوامل اصلی این موضوع، افزایش محبوبیت متاورس است. شخصیت‌ها و شرکت‌های بانفوذ، زمین‌های مجازی موجود در متاورس‌هایی مانند دیسنترالند (Decentaland) و سندباکس (The Sandbox) را خریده‌اند تا برندهای خود را در دنیای مجازی نیز ثبت کنند. توکن‌های NFT برای افرادی که به ارزهای دیجیتال علاقه ندارند نیز جذابیت زیادی دارد و این موجب ورود موج بعدی کاربران به فضای کریپتو می‌شود.

رونق هنر در بازار  NFT

بر اساس آمار استاتیستا (Statista)، فروش بخش هنر NFT در سپتامبر سال گذشته با بیش از ۸۴۰ میلیون دلار، به اوج خود رسید. از آن زمان تاکنون، فروش در ماه مارس به حدود ۳۷ میلیون دلار کاهش یافته است که کمترین میزان از ژانویه ۲۰۲۱ است. بااین‌حال، دنیای هنر دیجیتال از زمان پیدایش اینترنت، با وجود محبوبیت آن در رسانه‌های اجتماعی، راکد بوده است.

برخلاف فضای هنر در دنیای واقعی که حراج‌ها و گردهمایی‌های هنری واقعی برگزار می‌شود، دنیای هنر دیجیتال در بیشتر موارد به هنرمندان مستقل محدود می‌شد که سفارش تولید آثار هنری را دریافت می‌کردند؛ به همین دلیل، ارزش آثار هنری دیجیتال هرگز به سطح آثار هنرمندان محبوب واقعی نرسید.

توکن‌های NFT این مشکل را با تبدیل هنر دیجیتال به دارایی لوکسی که می‌توان آن را به‌طور انحصاری در اختیار داشت و به نمایش گذاشت، حل کرد. با توجه به اینکه بیشتر هنرهای واقعی و کالاهای لوکس، نشانه‌ای از موقعیت اجتماعی مالک خود هستند، آثار هنری دیجیتالی نمادین نیز عمدتاً برای مالکیت آن اثر خریده می‌شوند. برخی از توکن‌های NFT نیز نقش بلیت ورود به جامعه دیجیتالی ویژه و خاصی را دارند. یکی از این محبوب‌ترین جوامع بورد ایپ یات کلاب (Bored Ape Yacht Club) یا همان BAYC است.

یوگا لبز و BAYC چگونه وارد بازی می‌شوند؟

یوگا لبز (Yuga Labs)، خالق BAYC، یکی از شرکت‌های بومی وب ۳ است که مالکیت معنوی مجموعه‌های برتر دیگر مانند کریپتوپانکس (CryptoPunks) و میبیتس (Meebits) را نیز در اختیار دارد. BAYC مجموعه‌ای است که مالکیت فایل‌های JPEG میمون‌هایی را دارد که خسته به نظر می‌رسند. این مجموعه چیزی بیش از یک مجموعه عکس پروفایل(PFP)  است و دروازه‌ ورود به جامعه BAYC محسوب می‌شود که رویدادهای واقعی، مانند قرارهای ملاقات، مهمانی‌ها و حتی رستورانی با زمینه BAYC در کالیفرنیا را با خود دارد.

ظهور BAYC

پس از اینکه بسیاری از افراد مشهور و بانفوذ در صنعت سرگرمی، مانند پاریس هیلتون (BAYC# 1294)، جیمی فالون (BAYC# 599) و امینم (BAYC# 9055)، ورزشکارانی مانند نیمار جونیور (BAYC# 6633)، شکیل اونیل (BAYC# 14452)، و استف کری (BAYC# 7990)، اینفلوئنسرهای رسانه‌های اجتماعی مانند لوگان پل (BAYC# 1442) و سرمایه‌گذاران شرکت‌ها مانند مارک کوبان (BAYC# 1597) و آدام دریپر (BAYC# 9132) میمون منحصربه‌فردی با ویژگی‌های خاص از این مجموعه خریدند، این میمون‌ها شبکه‌های اجتماعی را تسخیر کردند.

بسیاری از افراد مشهور، آواتارهای توییتر خود را به تصاویر میمون‌های بورد ایپ خود تغییر دادند و این موضوع بر محبوبیت و هیاهو درباره BAYC افزود. BAYC پس از راه‌اندازی در آوریل ،۲۰۲۱ با قیمت ۰/۰۸ اتریوم و افزایش محبوبیت آن در طول سال، هنوز در سه‌ماهه اول سال ۲۰۲۲، جایگاه ثابت خود را از دست نداده است. BAYC موفق شد از کریپتوپانک که در ژوئن ۲۰۱۷ راه‌اندازی شد، پیشی بگیرد و بر اساس ارزش بازار، به ارزشمند‌ترین مجموعه NFT تبدیل شود. در حال حاضر، کمترین قیمت کلکسیونی از BAYC Yuga Labs، بیش از ۳۲۰ هزار دلار یا ۱۱۵ اتریوم است. این مجموعه در کل از ده هزار توکن NFT با ارزش بازار ۱/۴۶ میلیون اتریوم تشکیل شده است.

بازی کن و پول به دست بیار (Play-To-Earn) و سرمایه‌گذاری در متاورس

یوگا لبز به‌تازگی ایپ‌کوین (ApeCoin) را با ارزش تخمینی پنج میلیارد دلار راه‌اندازی کرده است که ساخت بازی‌های درآمدزا یا P2E را بر اساس توکن امکان‌پذیر می‌کند. راه‌اندازی این توکن پیش‌بینی‌شدنی بود و مدتی است که یوگا لبز سروصدای زیادی برای آن به راه انداخته است. با وجود اینکه راه‌اندازی ایپ‌کوین با هماهنگی یوگا لبز انجام شد، سازمان مستقل غیرمتمرکز ایپ‌کوین (ApeCoin DAO) هدایت راهبردی و توزیع وجه در اکوسیستم را بر عهده دارد.

در مارس ۲۰۲۲، یوگا لبز  با خرید مجموعه میبیتس و کریپتوپانک از لاروا لبز (Larva Labs)، که هر دو جزو ده مجموعه برتر NFT هستند، دنیای NFT را شوکه کرد. برنامه‌های آینده آن نیز شامل ساخت متاورسی بر پایه مالکیت معنوی، به مالکیت یوگا لبز است. با توجه به اینکه موضع شورای بورس و اوراق بهادار (SEC) درباره توکن‌های NFT به‌عنوان دارایی مالی هنوز نامشخص است، یوگا لبز برای رسیدن به این هدف، به مانورهای نظارتی سنگین نیز نیاز دارد.

راه‌اندازی ایپ‌کوین

ایپ‌کوین که در هفدهم مارس ۲۰۲۲ آغاز به کار کرد، توکن اصلی برای محصولات و خدمات آینده است و یوگا لبز آن را راه‌اندازی کرده است. این توکن بر اساس توکن استاندارد اتریوم ERC-20 ساخته شده است. ایپ‌کوین علاوه بر ارائه خدمات حاکمیتی، در دنیای گسترده یوگا به دارندگان خود ابزارهایی نیز ارائه می‌دهد. این توکن سرمایه‌گذاری‌های شرکت در وب ۳.۰ را در بسیاری از خدمات اجتماعی، بازرگانی و بازی، ازجمله بازی‌های P2E و ابتکارات متاورس که شرکت قصد استفاده از آن‌ها را دارد، گسترش می‌دهد.

همچنین بخوانید: توکن حاکمیتی چیست

توکنومیک ایپ‌کوین

توکن ایپ‌کوین که APE نامیده‌ می‌شود، مجموع عرضه ثابتی برابر با یک میلیارد توکن دارد. APE به شرح زیر توزیع می‌شود:

  • ۶۲ درصد از عرضه به سرمایه اکوسیستم در خزانه DAO تعلق می‌گیرد.
  • ۱۴ درصد از عرضه برای کمک به پروژه‌های آینده استفاده می‌شود.
  • ۷۵/۹ درصد از عرضه در اختیار مجموعه BAYC قرار می‌گیرد.
  • ۸ درصد از عرضه به مؤسس یوگا لبز خواهد رسید.
  • ۶/۲۵ درصد از این بودجه نیز به مؤسسه خیریه حفاظت از زیستگاه شامپانزه، معروف به بنیاد جین ‌گودال (Jane Goodall) اختصاص خواهد یافت.

هدف اکوسیستم

اکوسیستم ایپ‌کوین لایه‌ای پروتکل منبع‌باز دارد که برای ایجاد انگیزه، حاکمیت و ارائه دسترسی به توسعه‌دهندگان و دارندگان توکن آن فعالیت می‌کند. توسعه‌دهندگان می‌توانند برنامه‌ها و محصولات خود را در اکوسیستم و از طریق APE معرفی کنند. دارندگان توکن اجازه شرکت در دائو (DAO) را خواهند داشت و بخش‌های انحصاری مانند کالاها و رویدادهای ویژه، در دسترس آن‌ها خواهد بود. همچنین APE با ارائه یک سیستم غیرمتمرکز، موجب کاهش واسطه‌های مشارکتی می‌شود.

بنیاد APE و هیئت‌مدیره DAO

بنیاد APE برای حمایت از اجرای ApeCoin DAO تشکیل شد.

در گزارش وب‌سایت آن آمده است:

«این بنیاد حاکمیت غیرمتمرکز و مبتنی بر جامعه را تسهیل می‌کند و به‌گونه‌ای طراحی شده است که در طول زمان، تمرکز نداشتن آن بیشتر شود. همچنین مدیریت تصمیمات ApeCoin DAO ، مسئولیت مدیریت روزانه، حسابداری، مدیریت پروژه و وظایف دیگر را نیز بر عهده دارد تا از پشتیبانی لازم از ایده‌های جامعه DAO برای تبدیل شدن آن‌ها به واقعیت اطمینان یابد.»

نام‌های بزرگی مانند امی وو از اف‌تی‌ایکس (FTX)، ماریا باجوا از Sound Ventures، الکسیس اوهانیان بنیان‌گذار ردیت (Reddit)، دین اشتاین بک از Horizon Labs و یات سیو از آنیموکو (Animoca)، اعضای شورای ApeCoin DAO را تشکیل می‌دهند. به گفته سخنگوی این شورا، هرکسی که مالک یک توکن APE باشد، امکان رأی دادن به DAO را خواهد داشت. شورا، تصمیمات رفراندوم را بر عهده دارد و هدف از آن، «اجرای تصمیمات جامعه» است.

چنان‌که پیش‌تر گفته شد، این توکن را یوگا لبز راه‌اندازی نخواهد کرد؛ بااین‌حال، مالکیت نزدیک به یک‌چهارم توکن‌ها به یوگا لبز و بنیان‌گذاران BAYC تعلق دارد. اعضای هیئت‌مدیره می‌توانند درباره سرمایه اکوسیستم، مشارکت‌ها، سرمایه‌گذاری‌های آینده، پیشنهادها و بسیاری موارد دیگر، حرف آخر را بزنند.

ایپ‌کوین و بازی

توکن ایپ‌کوین خدمات متعددی دارد؛ بااین‌حال، ظرفیت آن هنوز کامل شناخته نشده، زیرا همچنان در مراحل اولیه پیشرفت است. یوگا لبز اطمینان داده است که ایپ‌کوین حضور جدی در سرمایه‌گذاری‌ مربوط به بازی جدیدی که در حال کار بر روی آن‌ هستند، خواهد داشت.

پس از اینکه یکی از کاربران توییتر (@LeonidasNFT) پروژه‌های بازی یوگا لبز را افشا کرد، درباره گسترش دنیای BAYC به دست یوگا لبز جزئیات زیادی آشکار شد. این مأموریت با ایجاد MetaRPG انجام می‌شود که متاورس بازی است. کاربران MetaRPG مجاز خواهند بود از دارایی‌های خود در بازی استفاده کنند.

نیکول مونیز، مدیرعامل یوگا لبز، هنوز بیانیه‌ای جدی در رد یا تأیید این موضوع ارائه نکرده است. بااین‌حال، مونیز در بیانیه‌ای کلی در مصاحبه خود اعلام کرد:

من نمی‌دانم که بورد ایپ یات کلاب چقدر می‌تواند بزرگ باشد. این به این معنی نیست که فکر نمی‌کنم این جامعه بزرگ باشد، اما فکر می‌کنم ــ امیدوارم ــ یوگا بزرگ باشد و بتوانیم چیزهای زیادی ایجاد کنیم. چیزهایی که منحصربه‌فرد و خاص‌اند و به طرق مختلف با جامعه بزرگ‌تری ارتباط برقرار می‌کنند.

در حال حاضر، بازی‌های مختلفی در دست ساخت‌اند. یکی از این بازی‌ها که هنوز معرفی نشده است، با مشارکتnWay ، استودیوی بازی مستقر در سانفرانسیسکو، در حال ساخت است. nWay پیش‌تر پروژه‌هایی با مجوز مالکیت معنوی از نام‌های بزرگی مانند پاور رنجرز (Power Rangers) و WWE را اجرا کرده است. درآمدزا بودن بازی به کاربران این امکان را می‌دهد تا با بازی و آزاد کردن توکن‌های رایگان، آن‌ها را به‌عنوان پاداش بازی کردن دریافت کنند.

یکی دیگر از روش‌های کسب درآمد که یوگا لبز روی آن کار می‌کند، با مشارکت برندهای آنیموکو است که خدمات ایپ‌کوین در آن ارائه می‌شود. ایپ‌کوین در Benji Bananas که نوعی بازی تلفن همراه P2E است و آنیموکو آن را توسعه می‌دهد نیز مشارکت دارد.

در یکم می ۲۰۲۲، فروش زمین در Otherside آغاز شد. بسیاری منتظر راه‌اندازی این پروژه بودند و استقبال از آن، سبب افزایش قیمت گس (Gas) در شبکه اتریوم شد که هزینه تراکنش را به بیش از چهار هزار دلار رساند. پروژه متاورس یوگا لبز شامل دویست هزار قطعه زمین است که Genesis drop نیمی از آن را تصاحب خواهد کرد. ۷۰ درصد از زمین‌ها به صورت عمومی فروخته خواهد شد و ۳۰ درصد آن‌ها به دارندگان BAYC وMutant Ape Yacht Club (MAYC) تعلق می‌گیرد. گونه جدیدی از موجودات به نام Kodas که هنوز درباره کاربرد آن‌ها اطلاعاتی ارائه نشده است، در ۱۰ درصد از زمین‌های این متاورس ساکن خواهند بود.

ایپ‌کوین را از کجا بخریم؟

در حال حاضر توکن APE برای معامله در بسیاری از صرافی‌های بزرگ مانند بایننس (Binance)، کوین بیس (Coinbase)، اف‌تی‌ایکس (FTX)، کراکن (Kraken)، کوکوین (KuCoin)، اوکی‌ایکس (OKX) و کوینکس (Coinex) لیست شده است.

منبع: کوین مارکت کپ